Pakiet Dokumentów: Przygody Fenka

Przedszkole | MEN 2026 | Kompletna dokumentacja metodyczna

Dostosuj do grupy: Tabela harmonogramu i scenariusz zajęć dostosują się do wybranej grupy

Opis Innowacji Pedagogicznej

„Przygody Fenka – Rozwój Sprawczości i Samoregulacji”

Zgodne z podstawą programową MEN na rok szkolny 2026/2027

Autor innowacji:

Miejsce realizacji:

Wiek dzieci: 3-latki – Odkrywam siebie i świat. Fundament bezpieczeństwa, samoobsługa, pierwsze emocje i relacje. 4-latki – Poznaję zasady i talenty. Normy grupowe, wytrwałość, motoryka precyzyjna, cyfry i figury. 5-latki – Przygotowuję się do szkoły. Analiza głoskowa, operacje matematyczne, język obcy (bierny), higiena cyfrowa. 6-latki – Jestem gotowy na szkołę. Pełna gotowość szkolna: finanse, obywatelstwo, dojrzałość emocjonalna, sprawczość.

Czas trwania: Wrzesień 2026 – Czerwiec 2027

1. Uzasadnienie potrzeby wdrożenia innowacji

Innowacja odpowiada na wytyczne nowej podstawy programowej MEN 2026, kładącej nacisk na rozwój kompetencji fundamentalnych, sprawczości oraz samoregulacji u dzieci. Program wykorzystuje serię książek „Przygody Fenka” przetworzonych przez Neutralny Standard Treści (NST 1.0). Eliminuje on etykietowanie, oceny i straszenie, wprowadzając opartą na faktach edukację, w której błąd jest naturalnym etapem procesu uczenia się.

2. Założenia Metodyczne (NST 1.0)

  • Brak straszenia: Wyjaśnianie zjawisk opiera się na łańcuchach przyczynowo-skutkowych.
  • Brak etykiet: Eliminacja pojęć "grzeczny/niegrzeczny". Koncentracja na konkretnym zachowaniu.
  • Neutralność emocjonalna: Emocje opisywane jako neutralne stany fizjologiczne.
  • Samoregulacja: W każdym scenariuszu wprowadzona jest technika samoregulacji.
  • Proces nad efektem: Docenianie wysiłku, a nie perfekcyjnego rezultatu.

3. Cele ogólne (Kompetencje Fundamentalne MEN 2026)

Językowe

Rozwój słownika, opisywanie rzeczywistości, komunikacja potrzeb.

Matematyczne

Dostrzeganie rytmów, przeliczanie, orientacja w przestrzeni.

Ruchowe (Krytyczne)

Świadome wykorzystywanie potencjału ruchowego, integracja sensoryczna.

Cyfrowe (HIGIENA)

Działania wyłącznie poglądowe, moderowane przez nauczyciela. Zakaz indywidualnych ekranów.

4. Obowiązkowe Doświadczenia Edukacyjne

Program gwarantuje realizację ustawowych, wielodniowych doświadczeń praktycznych:

  • Wspólne planowanie i zakupy (Grudzień).
  • Tworzenie zabawek z materiałów z odzysku przez min. 10 dni (Luty).
  • Wysiewanie i uprawa roślin/ziół (Marzec).
Dokumentacja: Opis Innowacji
, dnia r.
(miejscowość)

Wnioskodawca (Nauczyciel):

Do Dyrektora:

Wniosek o wdrożenie programu edukacyjnego

Zwracam się z prośbą o wyrażenie zgody na wprowadzenie innowacji pedagogicznej / programu edukacyjnego pt. „Przygody Fenka – Rozwój Sprawczości i Samoregulacji” w grupie wiekowej od dnia r. do r.

Program został skonstruowany zgodnie z wytycznymi nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego MEN 2026/2027. Obejmuje realizację 4 kompetencji fundamentalnych (w tym ruchowych), 9 obszarów rozwoju (w tym technicznego i artystycznego) oraz obowiązkowych doświadczeń edukacyjnych. Oświadczam, że program nie wymaga dodatkowych nakładów finansowych ze strony placówki.


(podpis wnioskodawcy)
ZATWIERDZAM

(podpis i pieczęć dyrektora)
Dokumentacja: Wniosek o zatwierdzenie

Harmonogram Roczny (MEN 2026)

Ścieżka rozwoju dziecka: od rozpoznania własnych emocji, przez budowanie relacji, branie odpowiedzialności, aż po poczucie pełnej sprawczości.

Miesiąc Cel Rozwojowy Obszary MEN Kluczowe Działania (MEN 2026) 🌱 3-latki
Książki Fenka		 🌿 4-latki
Książki Fenka		 🌳 5-latki
Książki Fenka		 🎓 6-latki
Książki Fenka
Wrzesień Adaptacja i Emocje. Oswajanie przestrzeni, rozpoznawanie stanów emocjonalnych. Osobisty, Społeczny Zapoznanie z przestrzenią, techniki relaksacyjne. 📖 Pierwszy dzień w przedszkolu
📖 Strach
📖 Złość		 📖 Pierwszy dzień w przedszkolu
📖 Strach
📖 Złość
📖 Samotność		 📖 Strach
📖 Złość
📖 Samotność
📖 Tęsknota		 📖 Strach
📖 Złość
📖 Empatia
📖 Asertywność
Październik Moje Ciało i Zmysły. Schemat ciała, higiena, komunikacja bólu. Osobisty, Językowy Wizualizacja higieny, mapowanie odczuć w ciele. 📖 To moje ciało
📖 Myję ręce
📖 Wzrok
📖 Słuch
📖 Dotyk
📖 Węch i smak		 📖 To moje ciało
📖 Myję ręce
📖 Wzrok
📖 Słuch
📖 Moje okulary		 📖 To moje ciało
📖 Wzrok
📖 Słuch
📖 Dotyk
📖 Węch i smak
📖 Tajemnica dobrego słuchu		 📖 To moje ciało
📖 Wzrok
📖 Słuch
📖 Tajemnica dobrego słuchu
Listopad Relacje i Komunikacja. Granice własne i innych. Komunikaty „Ja". Społeczny, Ruchowy Zabawy integracyjne, wyznaczanie osobistej przestrzeni. 📖 Proszę
📖 Przepraszam
📖 Dziękuję
📖 Potrafię się dzielić
📖 Czekam na swoją kolej		 📖 Rozwiązywanie konfliktów
📖 Kultura rozmowy
📖 Skarżenie
📖 Potrafię się dzielić
📖 Proszę
📖 Przepraszam		 📖 Rozwiązywanie konfliktów
📖 Kultura rozmowy
📖 Skarżenie
📖 Pozdrowienia
📖 Prawdomówność		 📖 Rozwiązywanie konfliktów
📖 Kultura rozmowy
📖 Pozdrowienia
📖 Prawdomówność
📖 Nie przeszkadzam
Grudzień Czas, Cierpliwość i Bliskość. Rytm roku, niematerialne wartości. Matematyczny, Społeczny Wymóg MEN: Planowanie i robienie zakupów w grupie. 📖 Dni tygodnia
📖 12 miesięcy
📖 Cierpliwość
📖 Wdzięczność
📖 Dzień Babci i Dziadka		 📖 12 miesięcy
📖 Dni tygodnia
📖 Noc i dzień
📖 Cierpliwość
📖 Wdzięczność
📖 Boże Narodzenie		 📖 12 miesięcy
📖 Zegar. Czas
📖 Noc i dzień
📖 Cierpliwość
📖 Wdzięczność		 📖 12 miesięcy
📖 Zegar. Czas
📖 Boże Narodzenie
Styczeń Neuroróżnorodność i Inkluzywność. Empatia, akceptacja różnic. Społeczny, Osobisty Zabawy integracyjne, praca z książkami o różnorodności. 📖 Każdy jest inny (Down)
📖 Jesteśmy sobie potrzebni
📖 Nowy kolega (niewidomy)		 📖 Trudno usiedzieć w miejscu
📖 Porządek musi być
📖 Każdy jest inny (Down)
📖 Kłopoty ze słowami (jąkanie)		 📖 Trudno usiedzieć w miejscu
📖 Porządek musi być
📖 Każdy jest inny (Down)
📖 Kłopoty ze słowami (jąkanie)
📖 Powiem gdy będę gotów (mutyzm)		 📖 Każdy jest inny (Down)
📖 Kłopoty ze słowami (jąkanie)
📖 Powiem gdy będę gotów (mutyzm)
📖 Porządek musi być
Luty Bezpieczeństwo i Zdrowie. Zagrożenia, pierwsza pomoc, aktywność. Techniczny, Artystyczny Wymóg MEN: Cykl 10 dni – tworzenie zabawek z materiałów z odzysku. 📖 Numer alarmowy
📖 Jem zdrowo!
📖 Lubię sport!
📖 Myję ręce		 📖 Numer alarmowy
📖 Lubię sport!
📖 Jem zdrowo!
📖 Pobyt w szpitalu
📖 Ogień		 📖 Numer alarmowy
📖 Lubię sport!
📖 Jem zdrowo!
📖 Ogień		 📖 Numer alarmowy
📖 Lubię sport!
📖 Jem zdrowo!
📖 Pobyt w szpitalu
📖 Ogień
Marzec Obserwator Środowiska. Systematyczność, procesy biologiczne. Przyrodniczy Wymóg MEN: Wysiewanie nasion, obserwacja ziół. 📖 Wiosna w ogrodzie
📖 Moje drzewko
📖 Woda to skarb		 📖 Wiosna w ogrodzie
📖 Skarby jesieni
📖 Moje drzewko
📖 Segreguję śmieci
📖 Woda to skarb		 📖 Wiosna w ogrodzie
📖 Skarby jesieni
📖 Segreguję śmieci
📖 Sprzątanie świata
📖 Woda to skarb		 📖 Moje drzewko
📖 Segreguję śmieci
📖 Sprzątanie świata
📖 Woda to skarb
📖 Ziemia
Kwiecień Finanse i Planowanie. Sprawczość społeczna, ekonomia, zawody. Matematyczny, Społeczny Zabawa w sklep, mapa zawodów, planowanie budżetu. 📖 Sprzątam po zabawie
📖 Odpowiedzialność		 📖 Tajemnica zarabiania
📖 Planowanie
📖 Odpowiedzialność
📖 Lenistwo		 📖 Historia pieniądza
📖 Oszczędzanie
📖 Tajemnica zarabiania
📖 Planowanie		 📖 Historia pieniądza
📖 Oszczędzanie
📖 Przyszłość pieniądza
📖 Tajemnica zarabiania
📖 Wybory
📖 Prawa i obowiązki
Maj Kompetencje Cyfrowe i Granice. Profilaktyka, krytyczne myślenie. Cyfrowy, Językowy Higiena cyfrowa – tylko pokazy moderowane przez nauczyciela. Poza etapem wiekowym. 📖 Tylko kliknąłem 📖 Tylko kliknąłem
📖 Ten film nie jest dla mnie
📖 Niechciane zdjęcie
📖 Telefon od (nie)znajomego		 📖 Tylko kliknąłem
📖 Ten film nie jest dla mnie
📖 Niechciane zdjęcie
📖 Telefon od (nie)znajomego
Czerwiec Sprawczość i Zmiana. Samoocena, regulacja emocji końca roku. Osobisty, Ruchowy Portfolio roku, pożegnanie rytuałem, świętowanie postępów. 📖 Samoocena
📖 Wzruszenie
📖 Ostatni dzień w przedszkolu		 📖 Samoocena
📖 Wzruszenie
📖 Duma
📖 Wakacje bez rodziców		 📖 Samoocena
📖 Duma
📖 Samodzielność
📖 Wakacje bez rodziców		 📖 Samoocena
📖 Ostatni dzień w przedszkolu
📖 Duma
📖 Odwaga
Dokumentacja: Harmonogram
Dokumentacja nauczyciela (1/4)

Scenariusz zajęć (MEN 2026)

Fenek 012: Sprzątam po zabawie

„Porządek ma super moc – sprzątam po zabawie”

5–6 lat 35–40 min
Informacja systemowa (MEN):

Scenariusz przeznaczony do realizacji w wychowaniu przedszkolnym. Zajęcia rozwijają kompetencje fundamentalne, przekrojowe oraz sprawczość dziecka. Opierają się na zabawie kierowanej i swobodnej, działaniu praktycznym, współpracy, obserwacji otoczenia oraz dbaniu o dobrostan emocjonalny i higienę cyfrową.

Cele zajęć

Cel główny:

Kształtowanie nawyku odkładania rzeczy na miejsce oraz rozwijanie sprawczości dziecka poprzez działanie, współpracę i doświadczenie wpływu na wspólną przestrzeń zabawy.

Dziecko (cele szczegółowe):

  • Rozumie zależność: bałagan utrudnia działanie i powoduje problem.
  • Nazywa proste sytuacje problemowe i ich przyczyny.
  • Klasyfikuje przedmioty i przypisuje je do właściwego miejsca.
  • Podejmuje działanie porządkowe i doprowadza je do końca.
  • Współpracuje z innymi dziećmi i komunikuje swoje potrzeby.
  • Odczuwa satysfakcję z uporządkowania wspólnej przestrzeni.

Rozwój i kompetencje

Kompetencje fundamentalne:
  • Językowe – wypowiedzi, nazywanie sytuacji
  • Matematyczne – klasyfikowanie i porządkowanie
  • Ruchowe – działania manualne i ruch przy muzyce
  • Cyfrowe – korzystanie z materiału audio obsługiwanego przez nauczyciela
Kompetencje przekrojowe:
  • Współpraca i komunikacja
  • Rozwiązywanie problemów
  • Organizacja działania
  • Wytrwałość i samodzielność
Sprawczość:

Dziecko wybiera sposób działania, współdecyduje o porządkowaniu przestrzeni, podejmuje zadanie doprowadzenia pracy do końca, doświadcza wpływu na wspólne otoczenie oraz buduje poczucie przynależności do grupy przez dbanie o wspólne miejsce zabawy.

Metody i formy pracy

Metody:
  • Zabawa kierowana
  • Zabawa swobodna
  • Rozmowa wspierana
  • Eksploracja i obserwacja
Formy:
  • Działanie indywidualne
  • Praca w parach i małych grupach
  • Aktywność na forum grupy
Scenariusz zajęć: Przygody Fenka | Przedszkole | Strona 1/4
Dokumentacja nauczyciela (2/4)
Ciąg dalszy: Fenek 012

Przebieg zajęć z integracją kompetencji

Przebieg krok po kroku

5 min
1. Wprowadzenie: Nauczyciel zadaje pytanie otwierające: „Co się dzieje, gdy w sali jest bałagan?”. Dzieci dzielą się doświadczeniami słowem, gestem lub wskazaniem. Nauczyciel wzmacnia wypowiedzi bez oceniania i bez zawstydzania.
Komp.: językowe, społeczne, osobiste.
10 min
2. Czytanie i obserwacja: Lektura książki „Sprzątam po zabawie”. Nauczyciel kieruje uwagę dzieci na problem, przyczynę i rozwiązanie: dzieci nie mogą znaleźć zabawek, pojawia się frustracja, a po uporządkowaniu przestrzeni problem znika.
Komp.: językowe, poznawcze, emocjonalne.
5 min
3. Badanie otoczenia – „Co łatwiej znaleźć?”
Nauczyciel pokazuje dwa zestawy przedmiotów: jeden uporządkowany, drugi wymieszany. Dzieci próbują odnaleźć wskazany przedmiot i porównują, gdzie było łatwiej. Wspólny wniosek: porządek pomaga szybciej znaleźć potrzebne rzeczy i daje poczucie ładu.
Komp.: poznawcze, matematyczne, językowe.
15 min
4. Aktywność główna – „Porządkujemy”

Dzieci działają w grupach lub parach. Segregują zabawki, przypisują im miejsca i odkładają je na właściwe miejsce. Zadanie opiera się na realnym działaniu, współpracy i zauważaniu efektu własnej pracy.

Komp.: matematyczne, ruchowe, społeczne, sprawczość.
Skalowanie trudności:
Poziom podstawowy: dziecko odkłada przedmiot z pomocą nauczyciela.
Poziom średni: dziecko samodzielnie przypisuje przedmiot do miejsca.
Poziom zaawansowany: dziecko współorganizuje przestrzeń i proponuje własne rozwiązania.
Dostosowanie do grupy przedszkolnej
  • 5 lat: krótkie polecenia, działanie według wzoru, częściowa samodzielność.
  • 6 lat: większa samodzielność, prostsze planowanie działania, uzasadnianie wyboru miejsca.

Ta sama aktywność dla całej grupy – różnicowany poziom wsparcia i trudności.

Scenariusz zajęć: Przygody Fenka | Przedszkole | Strona 2/4
Dokumentacja nauczyciela (3/4)
Ciąg dalszy: Fenek 012

Zabawa swobodna, edukacja włączająca i dobrostan

5. Zabawa swobodna – „Szukamy miejsca dla rzeczy”

Dzieci korzystają z przygotowanych przedmiotów, pojemników i oznaczeń obrazkowych. Samodzielnie sprawdzają, gdzie dany przedmiot pasuje, próbują różnych rozwiązań i wspólnie ustalają, jak uporządkować przestrzeń. Nauczyciel obserwuje, wspiera język współpracy i nie narzuca jednego sposobu działania.

Komp.: sprawczość, społeczne, poznawcze.
6. Piosenka i ruch

Piosenka „Porządek ma super moc”. Dzieci wykonują gesty odkładania, przenoszenia i porządkowania przedmiotów, poruszają się w rytm muzyki i kończą aktywność krótkim zatrzymaniem uwagi na efekcie swojej pracy.

Komp.: ruchowe, emocjonalne, społeczne.
7. Podsumowanie

Dzieci kończą zdania: „Dzisiaj pomogłem...” lub „Dzisiaj posprzątałem...”. Odpowiedź może przyjąć formę słowa, gestu, wskazania albo działania.

Komp.: językowe, osobiste, sprawczość.

Edukacja włączająca

  • Polecenia są krótkie, etapowane i wspierane pokazem oraz obrazem.
  • Dziecko może odpowiedzieć słowem, gestem, wskazaniem lub działaniem praktycznym.
  • Aktywności można wykonać indywidualnie, w parze albo z pomocą nauczyciela.
  • Przewidziano różny poziom trudności oraz dodatkowy czas.
  • Brak przymusu publicznej wypowiedzi.

Dobrostan emocjonalny

  • Nauczyciel nie zawstydza dzieci z powodu bałaganu i nie porównuje ich między sobą.
  • Wzmacnia wysiłek, współpracę i sprawczość, a nie tylko efekt końcowy.
  • Daje dziecku wybór sposobu udziału w zajęciach.
  • Umożliwia wycofanie się z ekspozycji społecznej i włączenie się przez działanie praktyczne.

Higiena cyfrowa

Dzieci nie korzystają samodzielnie z urządzeń ekranowych. Ewentualny materiał audio lub muzyczny uruchamia wyłącznie nauczyciel. Wyjątek mogą stanowić indywidualne dostosowania wynikające ze specjalnych potrzeb edukacyjnych dziecka.

Scenariusz zajęć: Przygody Fenka | Przedszkole | Strona 3/4
Dokumentacja nauczyciela (4/4)
Ciąg dalszy: Fenek 012

Ewaluacja i notatki nauczyciela

Ewaluacja nauczyciela
  • Dziecko rozumie zależność: bałagan → problem.
  • Potrafi przyporządkować przedmiot do miejsca.
  • Podejmuje działanie i kończy zadanie.
  • Współpracuje z innymi dziećmi.
  • Doświadcza satysfakcji z uporządkowania przestrzeni.
Potwierdzenie zgodności
  • Trzy filary rozwoju są widoczne w celach i przebiegu zajęć.
  • Zajęcia opierają się na zabawie kierowanej i swobodnej.
  • Występuje element badania/obserwacji otoczenia.
  • Uwzględniono edukację włączającą, dobrostan i higienę cyfrową.
  • Scenariusz jest zawężony wyłącznie do wychowania przedszkolnego.

Notatki po zajęciach (obserwacje nauczyciela)

Scenariusz zajęć: Przygody Fenka | Przedszkole | Strona 4/4

Sprawozdanie z realizacji Innowacji Pedagogicznej

Nauczyciel:

Grupa docelowa: Wychowanie przedszkolne

Rok szkolny: 2026/2027

Zgodnie z wymogami nowej podstawy programowej, w okresie od września 2026 do czerwca 2027 przeprowadzono innowację "Przygody Fenka – Rozwój Sprawczości i Samoregulacji". Program zrealizowano w oparciu o metodologię Neutralnego Standardu Treści (NST 1.0).

1. Realizacja Wymogów MEN

  • Zrealizowano rozwój 4 kompetencji fundamentalnych, ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji ruchowych (zajęcia z elementami integracji sensorycznej wg scenariuszy zimowych i wiosennych).
  • Przeprowadzono ustawowe doświadczenia edukacyjne: grupowe zakupy (grudzień), 10-dniowy projekt tworzenia zabawek z recyklingu (luty) oraz wysiew i pielęgnacja roślin (marzec).
  • Zachowano pełną higienę cyfrową. Obszar cyfrowy realizowano wyłącznie poprzez poglądowe pokazy moderowane przez nauczyciela.

2. Obserwowane Efekty (Sprawczość i Samoregulacja)

Dzięki zastosowaniu NST 1.0 i usunięciu języka oceniającego ("niegrzeczny", "dobry"), zaobserwowano:

  • Wzrost gotowości dzieci do informowania o błędach i trudnościach bez lęku przed oceną.
  • Wzrost umiejętności rozpoznawania własnego napięcia fizjologicznego i stosowania technik samoregulacji.
  • Wzmocnienie kompetencji społecznych poprzez opisywanie faktów w sytuacjach konfliktowych.

3. Wnioski i Rekomendacje

Oparcie edukacji na relacji, procesie oraz jasnych zasadach (zgodnie z rozporządzeniem MEN 2026) przyniosło bardzo dobre rezultaty w zakresie budowania niezależności dzieci.

Rekomendacja:

Uznaję program za w pełni kompletny i zgodny z MEN. Rekomenduję jego kontynuację jako głównego trzonu wychowawczego w kolejnym roku szkolnym.


(data)

(podpis sporządzającego)
Dokumentacja: Sprawozdanie końcowe